Tubantia, 22 juli 2019

  

Stichting laat historie herleven

Zompenbouw volop activiteit Platbodems


VOORZITTER GERRIT VELTEN VAN DE STICHTING DE ENTERSE ZOMP HELPT EVEN MET HET AFWERKEN VAN DE ZOMP, DIE VANAF MEDIO AUGUSTUS
OP DE VECHT BIJ DALFSEN VAART. FOTO LENNEKE LINGMONT


De vloot Enterse zompen wordt uitgebreid met een vierde vaartuig. Dat komt in augustus in Dalfsen in de vaart. Daarna is de nieuwe zomp voor Rijssen aan de beurt. Maar er staan nog meer plannen op de rol. De vloot Enterse zompen wordt uitgebreid met een vierde vaartuig. Dat komt in augustus in Dalfsen in de vaart. Daarna is de nieuwe zomp voor Rijssen aan de beurt. Maar er staan nog meer plannen op de rol.


HAN HAVEMAN

De Enterse zomp is een houten platbodem van 12,5 bij 2,5 meter. Deze zeilschepen werden vooral gebruikt voor het bevaren van de ondiepe binnenwateren en vervoerden graan,textiel, drank, planken, kabinetten en Enterse klompen naar steden als Zwolle, Kampen, Sneek, Delfzijl en zelfs Amsterdam. Op het hoogtepunt voeren zo'n 120 zompen rond in en buiten Twente. Enter had destijds drie scheepswerven, waar jaarlijks tien zompen werden gemaakt. De traditie van het zompen maken is in ere hersteld op De Enterse Waarf aan de Werfstraat. Na De Vriendschap (Enter), De Schuttevaer (Hellendoorn) en De Waterspreeuw (Haaksbergen) wordt nu een vierde vaartuig voor Dalfsen gebouwd. De gemiddelde bouwtijd is zo'n 2,5 jaar. De stichting De Enterse Zomp heeft 86 vrijwilligers. Het gaat om een bestuur van negenpersonen, drie groepjes zompenschippers, een clubje bouwers en enkele vrouwen die de catering op De Enterse Waarf verzorgen.

 
Botenhuis en werf aangepakt

De regionale stichting De Enterse Zomp heeft ambitieuze plannen om de historie van de zompenvaart nog meer onder de aandacht van het grote publiek te brengen. De stichting gaat door met bouwen van replica's van deze houten platbodem, maar investeert ook fors in het uitbreiden van haar accommodatie bij De Enterse Waarf en het vernieuwen/verplaatsen van het botenhuis bij De Pelmolen in Rijssen. De Regt door Zee, die in 1986 in Friesland is gebouwd en sindsdien bij Rijssen in de Regge ligt, wordt op termijn vervangen door een geheel nieuwe zomp die in Enter wordt vervaardigd. "We hebben al een eik in Denemarken gekocht", zegt stichtingsvoorzitter Gerrit Velten (67).

 

Onderhoudsbeurt

De zompen die in Enter en Hellendoorn liggen krijgen dit najaar een flinke onderhoudsbeurt op De Enterse Waarf aan de Werfstraat en ook de lorrie van de overtoom bij Hellendoorn wordt hier geheel gereviseerd. In oktober of november wordt begonnen met de invulling van een stuk grond van zo'n 2.000 vierkante meter, dat de gemeente Wierden eerder dit jaar aan de stichting beschikbaar heeft gesteld voor de uitbreiding van De Enterse Waarf. "We bouwen hier een schuur van 15 bij 15 meter, die bestemd is voor stalling van de botentrailer en voor de opslag van materialen. Ook komt er nog een aparte educatieve ruimte in. Daarmee is zo'n 250.000 euro gemoeid. Het aantal parkeerplaatsen wordt verdubbeld en het parkeerterrein wordt zodanig ingericht dat hier ook een touringcar kan parkeren. Dat is nu nog niet mogelijk. De bussen moeten noodgedwongen een stuk verderop parkeren bij de velden van Enter Vooruit, best een eindje lopen naar de werf. We gaan het hele terrein met fruitbomen aankleden." De voorzitter verwacht dat De Enterse Waarf als rustpunt wordt opgenomen in enkele toeristische fietsroutes. Daarna verlegt de stichting haar aandacht naar Rijssen. De Regt door Zee heeft dit jaar nog een onderhoudsbeurt gehad, maar inmiddels is het iedereen wel duidelijk dat deze oude zomp vanwege slijtage over niet al te lange tijd moet worden vervangen. In 2020 begint de bouw van de nieuwe replica, zodat deze waarschijnlijk ergens in 2022/2023 in gebruik kan worden genomen. Velten benadrukt dat het botenhuis bij De Pelmolen eerder moet worden aangepakt, omdat hier een gevaarlijke situatie voor de schippers en hun vaargasten dreigt te ontstaan.

 
Verzakking

Velten: "De kade bij het botenhuis is aan het verzakken en datzelfde geldt voor een bordes in het botenhuis dat onze gasten gebruiken om in de zomp te stappen. Dat probleem moet worden opgelost: dat maakt de bouw van een nieuw botenhuis noodzakelijk. Het is nog onduidelijk of dat op dezelfde plek kan of dat we het onderkomen van de Rijssense zomp moeten verplaatsen. We hopen op financiële steun van het bedrijfsleven en de gemeente Rijssen-Holten. Bij ons komt het altijd met dubbeltjes en kwartjes binnen, maar het gaat er met euro's tegelijk uit." De preses heeft zijn hoop met name gevestigd op het masterplan, dat direct na dezomervakantie door de lokale politiek wordt besproken. "Rijssen-Holten wil de omgeving van De Pelmolen, De Oosterhof, Parkgebouw en het Volkspark opknappen en aantrekkelijker maken voor toeristen. We hopen dat we de komende jaren kunnen meeliften. Onze plannen zijn al afgestemd met het waterschap", benadrukt Velten.

Laatste nieuws

VOOR MEER NIEUWS >>

Varen waar geen water is

ZOALS HET GING EN ZOALS HET GAAT

De Regge

De Regge is een regenrivier die vroeger al het water opving en als riool gebruikt werd. Nu is zij helder en zo schoon dat zelfs het ijsvogeltje weer is te zien.

Lees verder

Overtoom

Wie kent niet het woord overtoom? In de Regge passeert de zomp twee stuwen met hulp van overtomen, een lorrie waar de zomp opvaart en naar de andere kant getrokken wordt.

Lees verder

Geschiedenis

De Regge was wat nu de A1 is, dé levensader van Twente naar de Hanzesteden Zwolle en Kampen. 200 jaar geleden voeren hier honderden Enterse zompen en nu weer drie.

Lees verder

De Zompen

De zomp is een eikenhouten platbodem van ± 12 meter lang met fokzeil en grootzeil. Een fantastisch zeilschip en goed bestuurbaar en zeer geschikt voor ondiep water.

Lees verder